E-ticaret terimleri, sade bir dille

68 terim

0-9

• 3-D Secure

  3-D Secure (3DS), çevrim içi bir kart ödemesine eklenen ek doğrulama adımıdır. Kartı çıkaran banka, tahsilat gerçekleşmeden önce ödemeyi yapan kişinin kart…

  Ödeme

A

• A/B Testi

  A/B testi, bir sayfanın, öğenin ya da teklifin iki farklı sürümünü ziyaretçilere rastgele göstererek hangisinin daha iyi dönüşüm sağladığını ölçer. Buton…

  Pazarlama

• Affiliate Pazarlama

  Affiliate pazarlama, bir mağazaya satış gönderen blog yazarı, influencer ya da karşılaştırma sitesi gibi bir iş ortağına her satış için komisyon öder…

  Pazarlama

• Aktivasyon Kodu

  Aktivasyon kodu, satın alınmış bir uygulamayı, modülü ya da temayı bir yazılım hesabının içinde açan tek kullanımlık anahtardır. Satın alma ile etkinleştirme…

  Platform

• API (Uygulama Programlama Arayüzü)

  API, bir programın başka bir programdaki veriyi okuması ve değiştirmesi için tanımlanmış bir yoldur; web platformlarında bu HTTP üzerinden olur. Bir mağazanın…

  Platform

• Aşırı Satış (Oversell)

  Aşırı satış, bir mağazanın gerçekte sahip olduğundan daha fazla adet için sipariş kabul etmesidir; bunun nedeni genellikle birkaç kanalın aynı stoktan satması…

  Katalog ve operasyon

B

• Barkod / GTIN

  GTIN (Global Trade Item Number), bir ürünün perakende barkodunda kodlanan numaradır; Türkiye ve Avrupa'da kullanılan 13 haneli EAN ya da Kuzey Amerika'da…

  Katalog ve operasyon

• BIN (Banka Tanımlama Numarası)

  BIN (Bank Identification Number, banka tanımlama numarası), bir ödeme kartı numarasının ilk altı hanesidir; yeni kart kuruluşu kurallarıyla sekiz haneye…

  Ödeme

C

• CDN (İçerik Dağıtım Ağı)

  CDN, birçok konuma yayılmış sunuculardan oluşan ve bir web sitesinin görsel, CSS, betik gibi statik dosyalarını, çoğu zaman da sayfaların tamamını önbelleğe…

  Platform

• CLS (Cumulative Layout Shift)

  Cumulative Layout Shift (CLS, kümülatif düzen kayması), bir sayfa yüklenirken görünen içeriğin ne kadar yer değiştirdiğini ölçer; örneğin bir görsel ya da afiş…

  SEO ve GEO

• Core Web Vitals

  Core Web Vitals, Google'ın gerçek kullanıcı sayfa deneyimini ölçmek için kullandığı üç metriktir: Largest Contentful Paint (yüklenme), Interaction to Next…

  SEO ve GEO

Ç

• Çalışma Süresi (Uptime)

  Çalışma süresi, bir web sitesinin erişilebilir ve çalışır durumda olduğu zamanın oranıdır; genellikle aylık yüzde olarak belirtilir. Yüzde 99,9'luk bir çalışma…

  Platform

• Çapraz Satış (Cross-sell)

  Çapraz satış, müşterinin satın aldığı ürünü tamamlayan ürünleri önerir: telefonla birlikte kılıf, ayakkabıyla bağcık, kahve makinesiyle filtre. Üst satıştan…

  Pazarlama

• Çerez Onayı

  Çerez onayı, bir web sitesinin analiz ya da reklam izleyicileri gibi zorunlu olmayan çerezleri yerleştirmeden önce ziyaretçilere sunduğu bilgilendirme ve…

  Hukuk

• Çok Kiracılı Mimari

  Çok kiracılı mimari, birçok müşteriyi (kiracıyı) tek bir paylaşılan yazılım kurulumunda çalıştırırken her kiracının verisini ve ayarlarını ayrı tutar. SaaS…

  Platform

D

• Desi (Hacimsel Ağırlık)

  Desi, hacimsel ağırlığın Türkçe kargo terimidir: kargo firmalarının hacimli ama hafif paketleri ücretlendirebilmesi için bir kolinin boyutunun bir ağırlık…

  Kargo

• Dönüşüm Oranı

  Dönüşüm oranı, mağaza ziyaretçilerinin alışverişi tamamlayan kısmıdır; aynı dönemdeki sipariş sayısının oturum sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Trafiğin…

  Pazarlama

• Dropshipping

  Dropshipping, mağazanın stoğunda bulundurmadığı ürünleri sattığı bir perakende modelidir: sipariş geldiğinde tedarikçi doğrudan müşteriye gönderir ve mağaza…

  Katalog ve operasyon

E

• e-Arşiv Fatura

  e-Arşiv fatura, bir Türk işletmesinin e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan müşterilerine, yani neredeyse her tüketiciye kestiği elektronik faturadır. Gelir…

  Hukuk

• e-Fatura

  e-Fatura, Türkiye'de Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) yürüttüğü e-Fatura sistemine ikisi de kayıtlı olan iki işletme arasında karşılıklı düzenlenen…

  Hukuk

• ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi)

  ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi), T.C. Ticaret Bakanlığı'nın çevrim içi satış yapan işletmeleri tuttuğu kayıt sistemidir. Türkiye'de e-ticaret sitesi…

  Hukuk

G

• GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü)

  GDPR, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Tüzüğü'dür. AB içinde ya da dışında olsun, AB'deki kişilere satış yapan veya onları izleyen her işletme için…

  Hukuk

• GEO (Üretken Motor Optimizasyonu)

  GEO, bir web sitesinin içeriğini ChatGPT, Perplexity ve Google AI Overviews gibi yapay zekâ yanıt motorlarının okuyabileceği, güvenebileceği ve kaynak…

  SEO ve GEO

• Geri Kazanım Kampanyası

  Geri kazanım kampanyası, daha önce alışveriş yapmış ama sessizleşmiş müşterileri, tipik olarak siparişsiz geçen 30, 60 ya da 90 günün ardından hedefler…

  Pazarlama

H

• Headless Ticaret

  Headless ticaret, vitrini (yani başı) ürünleri, sepetleri, siparişleri ve ödemeleri yöneten ticaret motorundan ayırır ve ikisini API'lerle bağlar…

  Platform

• hreflang

  hreflang, bir sayfanın her sürümünün hangi dile ya da bölgeye hizmet ettiğini arama motorlarına bildiren bir HTML özniteliğidir; böylece Alman bir ziyaretçiye…

  SEO ve GEO

I

• INP (Interaction to Next Paint)

  Interaction to Next Paint (INP), bir ziyaretçi dokunduktan, tıkladıktan ya da yazdıktan sonra sayfanın görsel olarak ne kadar hızlı yanıt verdiğini, ziyaretin…

  SEO ve GEO

İ

• İYS (İleti Yönetim Sistemi)

  İYS (İleti Yönetim Sistemi), Türkiye'nin ticari elektronik iletiler için kurduğu ulusal onay kayıt sistemidir. 6563 sayılı Kanun uyarınca bir işletme, yalnızca…

  Hukuk

K

• Kanonik URL

  Kanonik URL, aynı içeriğe birden fazla adresten (örneğin sıralama ya da filtre parametreleriyle) ulaşılabildiğinde bir sitenin bir sayfanın ana kopyası olarak…

  SEO ve GEO

• Kapıda Ödeme

  Kapıda ödeme (COD), müşterinin ödeme adımında çevrim içi ödeme yapmak yerine koli geldiğinde kuryeye nakit ya da kartla ödeme yapmasına imkân verir. Parayı…

  Kargo

• Kargo Takibi

  Kargo takibi, bir kargo firmasının her gönderi için etiketin oluşturulmasından teslimata kadar sunduğu takip numarası ve durum akışıdır. Mağazalar bunu…

  Kargo

• Kupon ile Otomatik İndirim Farkı

  Kupon, müşterinin ödeme adımında kod olarak girmesi gereken bir indirimdir. Otomatik indirim ise sepet bir kurala, örneğin asgari tutara ya da belirli bir…

  Pazarlama

• KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)

  KVKK, Türkiye'nin kişisel verilerin korunmasına ilişkin 6698 sayılı kanunudur ve AB'deki GDPR'ın yerel karşılığıdır. Kişisel veri işleyen herkesin ilgili…

  Hukuk

L

• LCP (Largest Contentful Paint)

  Largest Contentful Paint (LCP), bir sayfa yüklenmeye başladıktan sonra en büyük görünür öğenin, genellikle kapak ya da ana ürün görselinin, ekranda…

  SEO ve GEO

• llms.txt

  llms.txt, bir sitenin kök adresinde /llms.txt yolunda sunulan ve yapay zekâ sistemlerine sitenin ne olduğunu ve en önemli sayfalarının nerede olduğunu kısa ve…

  SEO ve GEO

M

• Mesafeli Satış Sözleşmesi

  Mesafeli satış sözleşmesi, bir Türk çevrim içi mağazası ile tüketici arasında, yüz yüze temas olmadan yapılan her satış için kanunen zorunlu olan sözleşmedir…

  Hukuk

• Müşteri Elde Tutma

  Elde tutma, belirli bir dönem içinde geri dönüp yeniden alışveriş yapan müşterilerin oranıdır. Müşteri kazanımının karşılığıdır: kazanım mağazayı ilk kez…

  Pazarlama

• Müşteri Segmentasyonu

  Segmentasyon, bir müşteri listesini toplam harcama, son sipariş tarihi, konum ya da ürün ilgisi gibi ortak bir özelliği paylaşan gruplara ayırır; böylece her…

  Pazarlama

• Müşteri Yaşam Boyu Değeri (CLV)

  Müşteri yaşam boyu değeri (CLV, ayrıca LTV), bir mağazanın tek bir müşteriden yalnızca ilk siparişte değil ilişkinin tamamında beklediği toplam kârdır…

  Pazarlama

O

• Omnichannel

  Omnichannel perakende; web mağazası, pazaryerleri, sosyal medya ve fiziksel dükkânlar gibi birçok kanaldan satış yapmak, ama bunları tek bir stok havuzu, tek…

  Katalog ve operasyon

• Ortalama Sepet Tutarı (AOV)

  Ortalama sepet tutarı (AOV), bir dönemdeki toplam cironun sipariş sayısına bölünmesidir. Tipik bir müşterinin her alışverişte ne kadar harcadığını gösterir…

  Pazarlama

Ö

• Ödeme Altyapısı

  Ödeme altyapısı, bir kart ödemesini mağazanın ödeme adımından bankaya taşıyan ve sonucu geri getiren hizmettir. 3-D Secure gibi doğrulamaları, tokenizasyonu…

  Ödeme

• Ön Bilgilendirme Formu

  Ön bilgilendirme formu, Türk çevrim içi mağazalarının tüketiciye sipariş vermeden önce göstermek zorunda olduğu ve satıcının kimliğini, ürünün temel…

  Hukuk

• Özel Alan Adı

  Özel alan adı, platformun verdiği bir alt alan adı yerine kullanılan, mağazanın kendi web adresidir; örneğin www.markaniz.com. Markayı taşır, arama…

  Platform

P

• Pazaryeri

  Pazaryeri; Trendyol, Hepsiburada, Amazon ya da Etsy gibi, birçok satıcının ürün listelediği ve platformun komisyon karşılığında trafiği ve ödemeyi üstlendiği…

  Katalog ve operasyon

• PCI DSS SAQ-A

  PCI DSS, kart ödemesi kabul eden her işletme için kart sektörünün güvenlik standardıdır; SAQ-A ise onun en kısa öz değerlendirme formudur. SAQ-A, kart girişini…

  Ödeme

• PIM (Ürün Bilgi Yönetimi)

  PIM (ürün bilgi yönetimi), tüm ürün verisini tek bir yerde tutma uygulaması ve bunu yapan yazılım kategorisidir: adlar, açıklamalar, nitelikler, görseller…

  Katalog ve operasyon

R

• robots.txt

  robots.txt, bir sitenin kökünde duran ve tarayıcılara hangi yolları çekip çekemeyeceklerini söyleyen düz bir metin dosyasıdır. Dizine eklemeyi değil taramayı…

  SEO ve GEO

S

• SaaS (Hizmet Olarak Yazılım)

  SaaS, kendiniz kurup bakımını üstlenmek yerine internet üzerinden sürekli olarak kullandığınız yazılımdır. Uygulamayı sağlayıcı barındırır, günceller, güvence…

  Platform

• Sanal POS

  Sanal POS, kart terminalinin çevrim içi karşılığıdır: bir web sitesinin kartla ödeme almasını sağlayan banka ya da ödeme sağlayıcısı hesabı. Türkiyeli…

  Ödeme

• SEO (Arama Motoru Optimizasyonu)

  SEO, bir web sitesini arama motorlarının kolayca tarayıp anlayıp sıralayabileceği hâle getirme işidir; böylece site reklam parası ödemeden ziyaret kazanır…

  SEO ve GEO

• Sipariş Karşılama (Fulfillment)

  Sipariş karşılama, ödenmiş bir siparişle teslim edilmiş bir koli arasında olan her şeydir: ürünlerin toplanması, paketlenmesi, etiketin yazdırılması, kolinin…

  Kargo

• SKU (Stok Takip Kodu)

  SKU (stock keeping unit, stok takip birimi), bir mağazanın stoğu, fiyatı ve satışları o düzeyde izleyebilmek için satılabilir her ayrı ürüne verdiği koddur. Üç…

  Katalog ve operasyon

• SSL Sertifikası

  SSL sertifikası (bugünkü teknik adıyla TLS sertifikası), bir web sitesinin sayfaları HTTPS üzerinden sunmasını sağlayan, ziyaretçi ile sunucu arasındaki…

  Platform

• Stok Rezervasyonu

  Stok rezervasyonu, ödeme sürerken bir sipariş için stoğu tutma uygulamasıdır; böylece iki müşteri son adedi aynı anda satın alamaz. Rezerve edilen adetler…

  Katalog ve operasyon

T

• Taksit

  Taksit, kartı çıkaran kurumun birkaç aylık çekime böldüğü bir kart ödemesidir; satıcı ise tutarın tamamını ödeme sağlayıcısından peşin alır. Türkiye'de…

  Ödeme

• Tema

  Tema, bir vitrinin tasarım katmanıdır: ürünlerin ve sayfaların nasıl görüneceğine karar veren yerleşimler, bölümler, renkler, yazı tipleri ve şablonlar…

  Platform

• Terk Edilmiş Sepet

  Terk edilmiş sepet, bir ziyaretçinin doldurup ödeme adımını tamamlamadan bıraktığı alışveriş sepetidir. Terk edilmiş sepet kurtarma ise bu ziyaretçilerin bir…

  Pazarlama

• Ters İbraz (Chargeback)

  Ters ibraz, kart sahibinin bankası aracılığıyla başlattığı ve genellikle dolandırıcılık, teslim edilmeme ya da ürünün tanımına uymaması iddiasına dayanan…

  Ödeme

• Tokenizasyon

  Tokenizasyon, bir kart numarasının yerine ödeme sağlayıcısının verdiği rastgele bir token koyar; böylece satıcı, kartın kendisini hiç saklamadan kayıtlı bir…

  Ödeme

Ü

• Ücretsiz Kargo Limiti

  Ücretsiz kargo limiti, bir mağazanın teslimat için ücret almayı bıraktığı asgari sepet tutarıdır. Ortalama sepet tutarını yükseltmenin en basit yollarından…

  Kargo

• Ürün Varyantı

  Ürün varyantı, bir ürünün seçeneklerinin belirli bir bileşimidir; örneğin siyah renkte 42 numara. Kendi SKU'su, fiyatı, stok seviyesi, barkodu ve görseli…

  Katalog ve operasyon

• Üst Satış (Upsell)

  Üst satış, müşteriye almak üzere olduğu şeyin daha yüksek değerli bir sürümünü sunar: daha büyük bir boy, daha iyi bir model ya da ekstralarla birlikte bir…

  Pazarlama

V

• Vitrin (Storefront)

  Vitrin, çevrim içi bir mağazanın müşteriye açık bölümüdür: ana sayfa, kategori ve ürün sayfaları, sepet, ödeme adımı ve hesap alanı. Satıcının çalıştığı…

  Platform

Y

• Yapılandırılmış Veri (JSON-LD)

  Yapılandırılmış veri, bir sayfa hakkında makinece okunabilir bilgilerden oluşan, schema.org sözlüğüyle yazılan ve genellikle sayfanın head bölümüne JSON-LD…

  SEO ve GEO

Z

• Zengin Sonuçlar

  Zengin sonuçlar, bir sayfanın yapılandırılmış verisinden alınan ek bilgileri gösteren arama sonuçlarıdır: bir üründe fiyat ve stok, yıldızlı puanlar, açılır…

  SEO ve GEO

W

• Webhook

  Webhook, bir şey olduğu anda platformun seçtiğiniz bir adrese gönderdiği otomatik HTTP isteğidir; örneğin yeni bir sipariş ya da stok düşüşü. Diğer…

  Platform

X

• XML Site Haritası

  XML site haritası, bir sitenin URL'lerini son değişiklik tarihleriyle birlikte listeleyen ve arama motorlarının her sayfayı bağlantılara bağımlı kalmadan…

  SEO ve GEO